پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران یکی از مناقشه‌برانگیزترین موضوعاتی است که ایران درطول 40 سال گذشته با آن درگیر بوده است. کشورهای غربی با نمایاندن این ادعای دروغین؛ که رویکرد ایران در حوزه هسته‌ای خطرناک بوده و به‌سمت ساخت سلاح هسته‌ای حرکت می‌کند، سعی تمام در امنیتی جلوه دادن موقعیت جمهوری اسلامی در نظام بین‌الملل دارند و در این راستا طیف وسیعی از تحریم‌ها و فشارها در همه عرصه‌ها به‌ویژه در عرصه اقتصادی بر کشور تحمیل کرده‌اند. براساس منطق حاکم بر نظام بین‌الملل، قدرت‌های بزرگ به‌عنوان صحنه‌آرای اصلی نمایشنامه‌های بین‌المللی، هنجارها و قواعد بازی را نگاشته، به صحنه می‌آورند و اجرا می‌کنند و اگر برخلاف منافع ملی آنها باشد، آن را نادیده می‌گیرند. لذا جهان امروز شاهد رفتار دوگانه قدرت‌های بزرگ و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با فعالیت‌های هسته‌ای ایران و خود و متحدین خود ازجمله رژیم‌صهیونیستی است؛ ایران را از دستیابی به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای بازمی‌دارند و رژیم‌صهیونیستی را در تجهیز به سلاح هسته‌ای حمایت می‌کنند. در راستای این راهبرد، ترور دانشمندان هسته‌ای و افراد مؤثر در حکومت‌های مخالف رژیم‌صهیونیستی، ایجاد خلل در مسیر رشد و پیشرفت صنعت هسته‌ای با اقداماتی چون خرابکاری صنعتی از دیرباز و از زمان تشکیل این رژیم در دستورکار اصلی آنها قرار داشته است . اتخاذ چنین تصمیمی توسط دشمنان متخاصم جمهوری اسلامی را می‌توان درطول امکان‌سنجی آنها دانست و از نتایج مماشات، اعتماد نابجا به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در دسترسی‌ها، صبر استراتژیک و مصلحت‌اندیشی بدون منطق دستگاه تصمیم‌گیر و اجرایی و دستگاه دیپلماسی کشور به امید گشایش در مذاکرات و بازگشت آمریکا به برجام ارزیابی کرد که به‌موجب آن شاهد کاهش سطح بازدارندگی کشور بوده‌ایم.


اروپا و آژانس قطعه‌ای از پازل فشار آمریکا

همان‌طور که مشهود است، همواره نقش اروپا، نقشی تبعی و در هماهنگی با آمریکایی‌ها است و طبیعتا هیچ‌گاه حاضر نخواهد شد منافع آمریکا را رها کند. از طرف دیگر راهبرد اروپا در راستای تحقق سیاست تعلیق این بود که ایران با وعده‌های اروپا مواجه باشد و آمریکا ازطرف دیگران به تمدید تحریم‌های تازه بپردازد و از این‌سو اروپا پیوستن ایران را به برخی نهادها و کنوانسیون‌های بین‌المللی نظیر FATF و CFT مطرح کند که این کنوانسیون‌ها نقش مکمل را برای تحریم‌های آمریکا داشته باشند. همچنین با عنایت به سابقه سیاسی‌کاری آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و روند توقعات نابجا و بی‌پایان که بالاخره با دادن امتیازهای متعدد و دسترسی‌های بی‌سابقه در برجام تمام شده بود، امروز با ایفای نقش فعال رافائل گروسی، دبیرکل آژانس و فشارهای آمریکا و رژیم‌صهیونیستی مجددا همان مدل مواجهه غیرفنی و غیرکارشناسی با اغراض سیاسی آغاز شده است. جمهوری اسلامی ایران نباید دربرابر زیاده‌خواهی‌های بی‌مبنای آژانس عقب‌نشینی کند که قطعا پس از یک گام عقب‌نشینی، باید گام‌های بعدی را نیز بردارد و این احتمال وجود دارد مجددا پرونده هسته‌ای ایران که طی این سال‌ها عادی‌سازی شده، مجددا تبدیل‌به یک مساله تهدید امنیت جهانی شود و ایران درگیر همان روند سال‌های دهه80 و ابتدای دهه90 در موضع پاسخگویی به سوالات و اتهامات آژانس قرار بگیرد.

خطای راهبردی دولت و نقض قانون

با تصویب طرح اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را بر آن داشت تا در راستای تکمیل پازل فشار خصمانه دولت‌های غربی به‌دنبال تحمیل توافقی بر ایران برآید و با نهایت تاسف دولت محترم هم این توافق را سازنده دانسته و در عین‌حال ماده۶ مصوبه مجلس شورای اسلامی را نافی منافع ملی و هزینه‌ساز عنوان می‌کند. در این راستا مایلم بر آیات شریفه ذیل از سوره ممتحنه تاکید کرده و محرز شود آنچه امروز نافی منافع ملی ا‌ست، دیپلماسی انفعالی و سازش‌کارانه دربرابر غرب است:
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَعَدُوَّکُمْ أَوْلِیَاءَ تُلْقُونَ إِلَیْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ کَفَرُوا بِمَا جَاءَکُمْ مِنَ الْحَقِّ یُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَإِیَّاکُمْ أَنْ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّکُمْ إِنْ کُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِی سَبِیلِی وَابْتِغَاءَ مَرْضَاتِی تُسِرُّونَ إِلَیْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا أَخْفَیْتُمْ وَمَا أَعْلَنْتُمْ وَمَنْ یَفْعَلْهُ مِنْکُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِیلِ¤إِنْ یَثْقَفُوکُمْ یَکُونُوا لَکُمْ أَعْدَاءً وَیَبْسُطُوا إِلَیْکُمْ أَیْدِیَهُمْ وَأَلْسِنَتَهُمْ بِالسُّوءِ وَوَدُّوا لَوْ تَکْفُرُونَ¤
همه این موارد نشان از پیمودن مسیری غلط دارد و علاوه‌بر اینکه خلاف عزت، حکمت و مصلحت است، ناقض استقلال و حاکمیت منفی و قاعده نفی‌سبیل است.

چرخه معیوب و مذاکرات فرسایشی وین

اکنون پس از چند دوره مذاکرات فرسایشی محرز شد که رویکرد اصلی طرف مقابل در مواجهه با ایران تقویت مهار مولفه‌های قدرت ازطریق بازگشت به محدودیت‌های برجامی و چرخه معیوب مذاکره است؛ به‌طور کلی چرخه معیوب اشاره به مجموعه زنجیره‌ای از حوادث دارد که ازطریق یک حلقه بازخورد وضعیت موجود را تقویت می‌کند. در سیستمی با چرخه معیوب وضعیت سیستم به‌مرور وخیم‌تر می‌شود. و اینکه طرف مقابل علاقه‌مند به مذاکرات فرسایشی است و آمریکایی‌ها احساس می‌کنند اگر بخواهند عملا به برجام برگردند، برجام دربردارنده امتیازی برای ایران اما تنها روی کاغذ داشت و زمان اوباما آنها را خیلی اجرا نکردند. لذا اینکه حرف از بازگشت به برجام می‌زنند نیز طبق راهبرد کلان عمل می‌کنند و عملا قرار نیست خللی در نظام تحریم ایران وارد بشود و آنها می‌خواهند ساختار تحریم را حفظ کرده و با رویکرد پروپاگاندای سیاسی، دنبال کردن سیاست تعلیق، ایجاد اختلاف بین مسئولان نظام و بروز پدیده دو یا چندگفتمانی در سیاست خارجی، اجماع بین‌المللی، منطقه‌ای و چندسطحی برای مهار مولفه‌های اعمال قدرت و کنشگری موثر جمهوری اسلامی، جلوگیری از استیفای حقوق مشروع هسته‌ای، تسری دادن برجام به موضوعات موشکی و سیاست‌های منطقه‌ای است. راه درست مواجهه با این مساله، همان‌گونه که قرآن کریم بیان می‌دارد؛ «ولیجدوا فیکم الغلظه» تقویت رویکرد «بازدارندگی فعال» و طرد دیپلماسی انفعالی ‌است که تنها از مسیر بهره‌گیری هوشمندانه از مجموعه امکانات و ظرفیت‌ها محقق خواهد شد. به‌طور قطع دیپلماسی انفعالی در شرایطی که برداشت‌ها حاکی از وجود محدودیت، ناتوانی و استیصال در طرف مذاکره برای حفاظت از منافع خود باشد، قطعا نمی‌تواند منافع ملی را تامین کند. دیپلماسی عزت و ضربه قاطع ضمن آنکه تنبیه دشمن را به‌همراه دارد، به‌دلیل بالا بردن هزینه‌های انجام اقدام متقابل، ابتکار عمل را از دست دشمن خارج کرده و او را در مقام تصمیم‌گیری برای انجام اقدامات مقابله‌ای یا ادامه رفتارهای قبلی با تردید و انفعال روبه‌رو خواهد کرد. امروز تحریم‌ها، دیپلماسی و منافع آمریکا و کشورهای اروپایی را با چالش جدی مواجه ساخته، به‌گونه‌ای‌که ایالات‌متحده به میزان ۲۸۰ میلیارددلار و کشور‌های اروپایی ۵۶۰ میلیارددلار طی این مدت متضرر شده‌اند، لذا حرکت جمهوری اسلامی به‌سمت خنثی‌سازی تحریم‌ها عاملی برای رفع تحریم‌ توسط غرب خواهد بود.
وَأَن لَوِ استَقاموا عَلَى الطَّریقَةِ لَأَسقَیناهُم ماءً غَدَقًا
پیروزی حق بر باطل نزدیک است و نهایت کوچه مقاومت و انتظار آغاز دولت کریمه ‌خواهد بود. لذا امیدواریم دولت محترم و دستگاه دیپلماسی سیاست مماشات و کرنش دربرابر خواسته‌های نامشروع غرب را کنار بگذارد. عدم لحاظ جمیع شرایط لازم در مذاکرات کنونی می‌تواند لطمات جبران‌ناپذیر جدی به‌همراه داشته باشد و برای منافع مادی و معنوی جمهوری اسلامی مهلک باشد و باید در پیشگاه خداوند متعال، اهل‌بیت(ع) و ملت شریف ایران پاسخگو بود.